Τοξικές συνήθειες που πρέπει να αφήσουμε πίσω για την ψυχική μας ηρεμία

Η ψυχική ηρεμία αποτελεί έναν από τους πιο βαθιούς και ουσιαστικούς στόχους του ανθρώπου. Ωστόσο, στη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου οι ρυθμοί είναι έντονοι και οι απαιτήσεις αυξημένες, συχνά νιώθουμε ότι η εσωτερική γαλήνη μάς ξεφεύγει. Πολλές φορές δεν ευθύνονται μόνο οι εξωτερικές συνθήκες, αλλά και οι ίδιες μας οι συνήθειες. Υπάρχουν συμπεριφορές και τρόποι σκέψης που, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, λειτουργούν τοξικά και μας κρατούν μακριά από την ψυχική ισορροπία. Η αναγνώριση και η εγκατάλειψή τους είναι ένα καθοριστικό βήμα προς μια πιο ήρεμη και ουσιαστική ζωή.

Συνεχής σύγκριση με τους άλλους

Μία από τις πιο συνηθισμένες τοξικές συνήθειες είναι η συνεχής σύγκριση με τους άλλους. Μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και τις κοινωνικές προσδοκίες, ερχόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με εικόνες «τέλειων» ζωών. Συγκρίνουμε την καθημερινότητά μας με τις επιτυχίες, την εμφάνιση ή την ευτυχία των άλλων, ξεχνώντας ότι βλέπουμε μόνο ένα μικρό και συχνά εξιδανικευμένο κομμάτι της πραγματικότητας. Αυτή η σύγκριση μάς γεμίζει ανασφάλεια, μειώνει την αυτοεκτίμησή μας και μας απομακρύνει από την αποδοχή του εαυτού μας. Η ψυχική ηρεμία αρχίζει όταν συνειδητοποιήσουμε ότι η αξία μας δεν μετριέται σε σχέση με τους άλλους.

Υπερβολική αυτοκριτική που ασκούμε στον εαυτό μας

Εξίσου επιβλαβής είναι η υπερβολική αυτοκριτική. Πολλοί άνθρωποι έχουν μάθει να μιλούν στον εαυτό τους με σκληρότητα, εστιάζοντας στα λάθη και τις αδυναμίες τους. Κάθε αποτυχία βιώνεται ως προσωπική ήττα και κάθε λάθος ως απόδειξη ανεπάρκειας. Αυτή η στάση, όμως, δεν οδηγεί στη βελτίωση, αλλά στην εσωτερική εξάντληση και το άγχος. Η καλλιέργεια αυτοσυμπόνιας, η αποδοχή ότι κανείς δεν είναι τέλειος και η αναγνώριση της ανθρώπινης φύσης μας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ψυχική γαλήνη.

Δυσκολία στο να θέσουμε όρια 

Μια ακόμη τοξική συνήθεια είναι η δυσκολία στο να θέτουμε όρια. Συχνά λέμε «ναι» σε καταστάσεις και ανθρώπους που μας πιέζουν, από φόβο μήπως απορριφθούμε ή χαρακτηριστούμε εγωιστές. Με αυτόν τον τρόπο, όμως, αγνοούμε τις ανάγκες μας και θυσιάζουμε την προσωπική μας ισορροπία. Η έλλειψη ορίων οδηγεί σε συναισθηματική κόπωση, θυμό και εσωτερική σύγχυση. Τα όρια δεν είναι πράξη απομάκρυνσης από τους άλλους, αλλά πράξη φροντίδας προς τον εαυτό μας.

Προσκόλληση στο παρελθόν μας

Ιδιαίτερα επιβαρυντική είναι και η προσκόλληση στο παρελθόν. Ενοχές, τύψεις, παλιά λάθη ή πληγές που δεν έχουν επουλωθεί μάς κρατούν εγκλωβισμένους σε καταστάσεις που δεν μπορούν πλέον να αλλάξουν. Όσο αναμασούμε το παρελθόν, χάνουμε την ικανότητα να ζούμε στο παρόν. Η αποδοχή όσων συνέβησαν και η συγχώρεση —είτε προς τους άλλους είτε προς τον εαυτό μας— δεν σημαίνουν λήθη, αλλά απελευθέρωση. Μόνο έτσι μπορούμε να προχωρήσουμε χωρίς ψυχικά βάρη.

Ανάγκη για απόλυτο έλεγχο σε όλα

Μια ακόμα συνήθεια που στερεί την ηρεμία είναι η ανάγκη για απόλυτο έλεγχο. Πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να ελέγξουν κάθε λεπτομέρεια της ζωής τους, φοβούμενοι την αβεβαιότητα. Ωστόσο, η ζωή είναι απρόβλεπτη από τη φύση της. Η εμμονή στον έλεγχο δημιουργεί άγχος και απογοήτευση, καθώς τίποτα δεν μπορεί να είναι απόλυτα προβλέψιμο. Η αποδοχή της αβεβαιότητας και η εμπιστοσύνη στη ροή των πραγμάτων μπορούν να λειτουργήσουν απελευθερωτικά.

Υπερφόρτιση με δευτερεύοντα αντικείμενα

Τέλος, δεν πρέπει να αγνοούμε τη συνήθεια της συνεχούς υπερφόρτωσης του εαυτού μας. Η ανάγκη να είμαστε διαρκώς παραγωγικοί και απασχολημένοι μας απομακρύνει από την ξεκούραση και τη σύνδεση με τον εσωτερικό μας κόσμο. Η ψυχική ηρεμία απαιτεί χώρο, χρόνο και σιωπή.

Η εγκατάλειψη των τοξικών συνηθειών δεν αποτελεί μια απλή απόφαση που παίρνεται από τη μία στιγμή στην άλλη, ούτε μια εύκολη διαδικασία χωρίς δυσκολίες και πισωγυρίσματα. Πρόκειται για μια βαθιά εσωτερική πορεία, που απαιτεί χρόνο, ειλικρίνεια με τον εαυτό μας και ουσιαστική διάθεση για αλλαγή. Οι συνήθειες αυτές έχουν συχνά ριζώσει μέσα μας για χρόνια, λειτουργώντας ως μηχανισμοί άμυνας ή ως τρόποι επιβίωσης σε καταστάσεις που κάποτε μας δυσκόλεψαν. Γι’ αυτό και η αποδέσμευση από αυτές προϋποθέτει αυτογνωσία, υπομονή και κατανόηση.